vikor روش ویکور – دانلود برنامه اکسل روش تصمیم گیری چندمعیاره vikor

vikor روش ویکور (VIKOR) (برگرفته از عبارت صربستانی VlseKriterijumska Optimizcija I Kaompromisno Resenje) یکی از روش های تصمیم گیری چندمعیاره (MCDM) است که یک مجموعه رتبه بندی شده از گزینه های موجود را با توجه به شاخص های متضاد تعیین می نماید. ویکور (VIKOR) ابزاری مفید در تصمیم گیری های چندمعیاره محسوب می شود، به ویژه زمانی که تصمیم گیرندگان در آغاز فرآیند طراحی سیستم، قادر به تعیین اولویت بندی های خود نباشند.

مراحل به کارگیری روش ویکور (VIKOR)

مراحل به کارگیری روش ویکور (VIKOR) به صورت زیر است.

1- بی مقیاس سازی ماتریس تصمیم.

2- تعیین بهترین مقدار (fi+) و بدترین مقدار (fi-) برای هر شاخص.

3- محاسبه حداکثر مطلوبیت گروهی (اکثریت) (Sj) و حداقل تأسف فردی (Rj).

4- محاسبه مقدار Qj.

پارامتر V با توجه به میزان توافق بین تصمیم گیرندگان تعیین می گردد.

•  میزان توافق بالا: V > 0.5
•  میزان توافق با اکثریت آرا: V = 0.5
•  میزان توافق پایین: V < 0.5

5- رتبه بندی گزینه ها: گزینه ها بر اساس مقادیر R، S و Q (که به صورت نزولی مرتب شده اند) رتبه بندی می شوند.

 

 

6- انتخاب بهترین راه حل: گزینه A^1 که کمترین مقدار Q را دارد، در صورتی که دو شرط به طور همزمان برای آن برقرار باشد، به عنوان بهترین گزینه انتخاب می شود.

 

 

پیاده سازی روش ویکور (VIKOR) در محیط اکسل:

برنامه روش ویکور (VIKOR) در قالب یک فایل اکسل و با استفاده از توابع و برنامه نویسی VBA طراحی شده است تا استفاده از آن برای کاربران تسهیل گردد. کاربران تنها با وارد کردن داده های ماتریس تصمیم می توانند نتایج را مشاهده نمایند.

برای کار با این برنامه، تنها نیاز به تعیین تعداد شاخص ها و گزینه ها، تعیین ماهیت شاخص ها و در نهایت ورود داده های ماتریس تصمیم است. طراحی برنامه به گونه ای است که با تغییر تعداد شاخص ها و گزینه ها، کلیه جداول و محاسبات به صورت خودکار تغییر خواهند کرد.

ویژگی های برنامه اکسل روش ویکور (VIKOR):

• تعیین تعداد شاخص ها و گزینه های موردنیاز به تعداد دلخواه
• تغییر خودکار جداول و محاسبات با تغییر تعداد شاخص ها و گزینه ها
• اعمال محدودیت های لازم جهت جلوگیری از ورود اطلاعات اشتباه
• امکان تعیین اوزان شاخص ها توسط کاربر
• رتبه بندی گزینه ها
• امکان اخذ گزارش شامل نتایج محاسبات تمامی مراحل روش ویکور (VIKOR)

 

 

آشنایی با نحوه کار با برنامه از طریق یک مثال:

برای آشنایی با چگونگی کار با برنامه، از داده های پژوهش تقی زاده و همکاران (1393) که با استفاده از روش ویکور بهره وری نیروی انسانی حوزه های دانشگاه آزاد اسلامی را اولویت بندی کردند، استفاده می شود.

در این پژوهش 8 گزینه به وسیله 7 شاخص مورد ارزیابی قرار گرفتند که ماتریس تصمیم کمی مربوط به آن ارائه شده است. لازم به ذکر است که تمامی شاخص های مورد استفاده در این مثال از نوع مثبت می باشند.

برنامه اکسل روش ویکور VIKOR مثال

فایل اکسل مربوط به روش ویکور (VIKOR) را اجرا کرده و مراحل زیر را طی نمایید:

از آنجا که در تهیه برنامه اکسل روش ویکور (VIKOR) از کدنویسی استفاده شده است، در صورت غیرفعال بودن تنظیمات ماکرو (Macro) در برنامه اکسل شما، پیغامی مشابه تصویر زیر نمایش داده می شود که لازم است جهت کار با برنامه، مطابق راهنمای بیان شده تنظیمات ماکرو را فعال نمایید.

 

 

در صورت فعال بودن تنظیمات ماکرو (Macro)، پیغامی نمایش داده می شود.

با کلیک بر روی گزینه “اجرای برنامه”، صفحه اصلی برنامه که دارای دو بخش است، نمایش داده می شود. در بخش بالا، تعداد گزینه ها و شاخص های موردنیاز تعیین می گردد و در بخش پایین، نوع (ماهیت) و وزن شاخص ها وارد می شود.

در این مثال با 60 شاخص و 100 گزینه سروکار داریم که تمامی شاخص ها دارای ماهیت مثبت هستند. ابتدا در بخش بالایی، در قسمت تعداد گزینه ها عدد 100 و در قسمت تعداد شاخص ها عدد 60 را وارد نمایید یا با استفاده از ابزارک موجود، تعداد گزینه ها یا شاخص ها را تعیین کنید. همانطور که مشاهده می کنید، با تغییر تعداد شاخص ها، جدول مربوط به شاخص ها در بخش پایین به طور خودکار تغییر خواهد کرد.

در گام بعد، در بخش پایین می بایست نوع (ماهیت) و وزن شاخص ها را مشخص کرد. برای شاخص ها با ماهیت منفی عدد 0 و برای شاخص ها با ماهیت مثبت عدد 1 را وارد نمایید. اوزان شاخص ها نیز که قبلاً با استفاده از روش های دیگر (مانند آنتروپی) محاسبه شده است، در این بخش تعیین می گردد.

 

 

حال بر روی گزینه “تایید و ادامه” در پایین صفحه کلیک کنید تا بخش مربوط به ورود داده های ماتریس تصمیم کمی نمایش داده شود. داده های مربوط به ماتریس کمی را مطابق جدول ارائه شده در ابتدای این مثال وارد نمایید. لازم به ذکر است که جدول این بخش متناسب با تعداد شاخص ها و گزینه های تعیین شده به طور خودکار تغییر خواهد کرد.

جهت مشاهده نتایج، بر روی گزینه “تایید و نمایش نتایج” کلیک نمایید تا پنجره مربوط به تعیین مقدار پارامتر V باز شود. در اغلب موارد، مقدار این پارامتر برابر 0.5 در نظر گرفته می شود. با برداشتن تیک گزینه “پیش فرض Vikor”، می توان مقدار مورد نظر پارامتر V را به صورت دستی تعیین نمود.

حال بر روی گزینه “ادامه” کلیک نمایید و منتظر بمانید تا برنامه گزارشات مربوطه را تکمیل نماید. پس از آماده شدن گزارش، می بایست محل ذخیره گزارش را مشخص نمایید.

پس از تعیین محل ذخیره گزارش، برنامه در یک فایل اکسل جداگانه نتایج تمامی مراحل روش ویکور (VIKOR) را در اختیار شما قرار می دهد که به راحتی می توانید از این گزارش در مقالات، پایان نامه ها و سایر پژوهش ها استفاده نمایید.

 

 

گزارشات

همانطور که مشاهده می کنید، گزارش برنامه اکسل روش ویکور (VIKOR) شامل موارد زیر است:

• اطلاعات اولیه شامل تعداد گزینه ها، شاخص ها و مقدار پارامتر V
• جدول ماتریس تصمیم کمی (یا میانگین نظرات خبرگان)
• جدول ماتریس تصمیم بی مقیاس شده
• جدول اوزان شاخص ها
• جدول مربوط به نوع (ماهیت) شاخص ها
• جدول مربوط به محاسبه مقادیر f^ و f^-
• جدول مربوط به محاسبه پارامترهای S، R و Q
• رتبه بندی گزینه ها بر اساس پارامترهای S، R و Q
• بررسی شروط روش ویکور (VIKOR)
• نمایش گزینه های انتخابی بر اساس نتایج شروط روش ویکور (VIKOR)

 

مراحل کار

به طور کلی، برای کار با برنامه اکسل روش ویکور (VIKOR) تنها نیاز به انجام 4 مرحله است

1. تعیین تعداد شاخص ها و گزینه های مورد نیاز
2. مشخص کردن نوع (ماهیت) و وزن شاخص ها
3. ورود داده های ماتریس تصمیم
4. تعیین مقدار پارامتر V